Nhà dài – nét văn hóa độc đáo của đồng bào Mạ (Nông Minh Huệ)

Cuộc sống sinh hoạt hằng ngày của đồng bào Mạ bên ngôi nhà dài truyền thống

Nhà dài là một trong những nét văn hóa truyền thống, mang bản sắc độc đáo riêng của đồng bào các dân tộc Nam Tây Nguyên, trong đó có đồng bào Mạ (Lâm Đồng).

Tục ngủ chung trước hôn nhân của người Mạ (Đặng Thị Ngọc Bé)

Máu của vật hiến sinh được bôi lên Yàng ông, Yàng bà, cột nhà và cây nêu…

Trong phong tục của người Mạ, các cặp đôi khi tìm hiểu nhau nếu “ưng cái bụng” họ sẽ được ngủ chung thoải mái.

Trong chiều chạng vạng nơi góc rừng Cát Tiên, cuộc sống của người Mạ (ở xã Tà Lài, huyện Tân Phú, Đồng Nai) vẫn quen thuộc với tiếng kẽo cà kẽo cọt của khung cửi. Bên ché rượu cần của già làng K’Gõ, 84 tuổi, vốn được mệnh danh là “kho tàng văn hóa sống” của người Mạ ở Tà Lài, kể nhiều câu chuyện độc đáo về phong tục, tập quán từ xa xưa. Trong đó, thú vị nhất chính là quan niệm khá mới mẻ của họ về hôn nhân.

Tục ngủ chung trước hôn nhân của người Mạ (Đặng Thị Ngọc Bé)

Trong phong tục của người Mạ, các cặp đôi khi tìm hiểu nhau nếu “ưng cái bụng” họ sẽ được ngủ chung thoải mái.

Trong chiều chạng vạng nơi góc rừng Cát Tiên, cuộc sống của người Mạ (ở xã Tà Lài, huyện Tân Phú, Đồng Nai) vẫn quen thuộc với tiếng kẽo cà kẽo cọt của khung cửi. Bên ché rượu cần của già làng K’Gõ, 84 tuổi, vốn được mệnh danh là “kho tàng văn hóa sống” của người Mạ ở Tà Lài, kể nhiều câu chuyện độc đáo về phong tục, tập quán từ xa xưa. Trong đó, thú vị nhất chính là quan niệm khá mới mẻ của họ về hôn nhân.

Đặc điểm của dòng họ dân tộc Mạ ở Lâm Đồng (Hoàng Thị Vinh)

1. Tổng quan về người Mạ ở xã Đạ Oai, huyện Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng

Dân tộc Mạ là dân tộc thiếu số bản địa ở tỉnh Lâm Đồng. Địa bàn cư trú của người Mạ nằm trong vùng Trung và Thượng sông Đồng Nai (Đạ Đơng), trong đó tập trung đông nhất là ở thị xã Bảo Lộc và huyện Bảo Lâm. Ngoài ra người Mạ còn cư trú ở một số huyện phía Nam Lâm Đồng như Đạ Huoai, Đạ Teh, Cát Tiên...

Lễ cúng mừng sức khỏe của người Mạ ở Đắk Nông (Minh Thắng)

Lễ cúng mừng sức khỏe của người Mạ ở Đắk Nông

Lễ cúng mừng sức khỏe được người Mạ tỉnh Đắk Nông coi là một trong những nghi lễ truyền thống quan trọng trong đời sống tâm linh, sinh hoạt hàng ngày.

Lễ cúng sức khỏe được tổ chức không theo một thời gian cố định, mà tùy theo người được mừng thọ và gia đình họ. Tuổi được làm lễ mừng thọ thường trên 70, có khi thấp hơn, lễ to hay nhỏ tùy vào kinh tế gia đình. Lễ thường được tổ chức vào thời điểm sau khi thu hoạch vụ mùa xong. Nhờ đó mọi người có thời gian vui chơi ca hát, cồng chiêng… Đa số lễ được tổ chức trong gia đình và khách mời là họ hàng, làng xóm. Nghi thức lễ không thể thiếu già làng đến làm lễ.

Tết của người Mạ (Trang Hạ)

Già làng K’De bên các món lễ vật cúng thần núi.

Khi ché rượu cần đã làm mềm môi, ngọt giọng, già làng K’De (91 tuổi) bắt đầu câu chuyện về văn hóa làng bản người Mạ. Hàng năm, vào đầu tháng 1 người Mạ bắt đầu đón tết Yang Bơnơm (tết cúng thần núi). Lúc ấy, ai cũng mừng rơn, tất bật chuẩn bị cho cái tết lớn nhất trong năm của dân tộc mình.

Một số câu đố và tục ngữ Lâm Đồng (Vi Đức Cường)

Lâm Tuyền Tĩnh. Một số câu đố và tục ngữ Mạ ở Lâm Đồng

Người Mạ là một thành phần dân tộc trong đại gia đình dân tộc Việt Nam. Theo cứ liệu dân tộc học, người Mạ có khoảng gần 4 vạn người ở Tây Nguyên và các tình Sông Bé, Đồng Nai, Bình Thuận.

Dân tộc Mạ ở Lâm Đồng hơn 23.000 người sống tập trung theo lưu vực sông Đạ Đờng (Đồng Nai), phía Bắc huyện Bảo Lộc và hai bên Nam- Bắc đường 20, xen kẽ với các dân tộc anh em: Việt, Koho, M'nông, Stiêng, Raglai và Churu.

Bếp lửa trong nhà sàn dài người dân tộc Mạ (Mạnh Sơn)

Không gian sinh hoạt gia đình

Bếp lửa sinh hoạt gia đình

Cũng giống các dân tộc thiểu số khác ở Tây Nguyên, người Mạ coi lửa là một vị thần linh, không thể thiếu trong đời sống tinh thần của họ. Vì thế, mỗi khi người Mạ làm xong nhà mới, việc đầu tiên là chủ nhà phải tiến hành nghi thức lễ để cúng thần lửa xin cho phép được đặt ba hòn đầu rau và được nhóm lửa. Người Mạ rất chú ý đến việc chọn đất làm bếp mới.

Truyện cổ dân tộc Mạ: N’gir Phê bắt voi rừng (Hải Phong)

Ngày xưa ở một bon nọ có một người tên là N’gir Phê mồ côi cả cha lẫn mẹ, sống với bà ngoại tuổi đã cao trong một túp lều tranh ở cuối bon. Hàng ngày, cậu phụ giúp bà lấy nước, kiếm củi. Cuộc sống vất vả, cơm không đủ ăn, rau rừng là bữa ăn chính của hai bà cháu.

Văn Hóa Dân tộc thiểu số Văn hóa người Mạ (Minh Bắc)

Một cô gái dân tộc Mạ

Hình ảnh của Văn hóa người Mạ         

Người Mạ thuộc nhóm ngôn ngữ Môn - Khmer sống tập trung ở lưu vực sông Đồng Nai, thuộc các huyện ở phía tây nam tỉnh Lâm Đồng với số dân khoảng gần 30.000 người. Ngoài tộc danh thống nhất là Mạ còn gọi là Châu Mạ hay Chô Mạ. Người Mạ gồm các nhóm khác nhau như Mạ Ngăn, Chô Tơ, Chô Sốp, Chô Rô...

Dân ca dân nhạc dân tộc Mạ (Hải Ninh)

Người Mạ (có tên gọi khác Chau Mạ, Mạ Xốp, Mạ Tô, Mạ Krung, Mạ Ngăn, Cqâu Mạ, Chi Hạ. Mạa) là dân tộc thiểu số tại Việt Nam. Tiếng dân tộc Mạ thuộc ngữ chi Ba Na của ngữ tộc Môn-Khmer. Người Mạ có gốc tích Indonésien.

Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người Mạ ở Việt Nam có dân số 41.405 người, cư trú tại 34 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người Mạ cư trú tập trung tại các tỉnh: Lâm Đồng (31.869 người, chiếm 77,0% tổng số người Mạ tại Việt Nam), Đắk Nông (6.456 người), Đồng Nai (2.436 người), Bình Phước (432 người), Sài Gòn (72 người).

Dân tộc Mạ ( Hoàng Minh Thắng)

Dân tộc Mạ có gần 33.000 người, cư trú chủ yếu ở tỉnh Lâm Đồng. Người Mạ có tên gọi khác là Châu Mạ và có các nhóm địa phương: Mạ Xốp, Mạ Tô, Mạ Krung, Mạ Ngăn. Tiếng Mạ thuộc nhóm ngôn ngữ Môn-Khơmer.

Người Mạ sống thành từng bon (làng), mỗi bon có từ 5 đến 10 nhà sàn dài (nhà dài là nơi ở của các thế hệ có chung huyết thống). Đứng đầu bon là quăng bon (ông già trưởng làng).

Dân tộc Mạ ở Lâm Đồng (Hoàng Thị Lê)

Tên dân tộc: Mạ (Châu Mạ, Mạ Xốp, Mạ Tô, Mạ Krung, Mạ Ngắn). Dân số: 33.338 người (năm 1999). Ðịa bàn cư trú: Lâm Ðồng.

Phong tục tập quán:

Thờ thần sông, thần núi, thần lửa... Sống thành bon (làng), mỗi bon có từ 5 - 10 nhà sàn dài. Ðứng đầu bon là quăng bon (già trưởng làng). Nhà trai chủ động trong hôn nhân nhưng sau lễ cưới phải ở rể. Ðủ đồ sính lễ thì được đón vợ về nhà.

Phong tục – tín ngưỡng truyền thống của dân tộc Mạ ở Đồng Nai (Nông Thị Minh Phiếu)

Đàn ông dân tộc Mạ đan gùi

​Theo số liệu thống kê, người Mạ ở Đồng Nai xếp thứ 9 trong số 36 dân tộc thiểu số ở Đồng Nai, sinh sống tập trung tại hai huyện Tân Phú và Định Quán. Người Mạ có nhiều nhóm địa phương như: Chệ Mạ, MaNgan; Mạ Xốp; Mạ Tô; MaKrung; Mạ Xre. Tiếng Mạ thuộc nhóm ngôn ngữ  Môn – Khơ me.

Bản sắc dân tộc Mạ (Hồng Hải)

Người Mạ là cư dân bản địa sinh sống lâu đời ở phía Nam Tây Nguyên. Trải qua quá trình phát triển của dân tộc, cuộc sống người Mạ có nhiều đổi thay, mặc dù vậy người Mạ vẫn duy trì được bản sắc văn hóa độc đáo của mình trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

Dân tộc Mạ (Thúy Khuyên)

Tên tự gọi: Mạ

Tên gọi khác: Châu Mạ, Chô Mạ, Chê Mạ.

Nhóm địa phương: Mạ Ngăn, Mạ Xốp, Mạ Tô, Mạ Krung.

Dân số: 41.405 người (Tổng cục Thống kê năm 2009).

Ngôn ngữ và chữ viết: Tếng nói của người Mạ thuộc nhóm ngôn ngữ Môn - Khơ me, ngữ hệ Nam Á.

Địa bàn cư trú: Đồng bào sống tập trung ở tỉnh Lâm Đồng.

Đôi nét về văn hóa dân tộc Mạ ở Tây Nguyên (Triệu Thị Bắc)

Người Mạ (tên gọi khác là Châu Mạ và các nhóm địa phương, Mạ Xốp, Mạ Tô, Mạ Krung, Mạ Ngắn), cư trú hiện nay ở Lâm Đồng, Gia Lai, Đăk Lắc và Đăk Nông. Tuy nhiên, người Mạ sống tập trung ở Lâm Đồng là chủ yếu. Địa bàn cư trú ban đầu của người Mạ trước đây ở đâu cho đến nay chưa xác định được, nhưng theo nhận định của các nhà nghiên cứu thì họ đều là chủ nhân của nền văn hóa Sa Huỳnh,

Dân tộc Mạ (Lý Thị Ninh)

Tên tự gọi: Mạ.

Tên gọi khác:Châu Mạ, Chô Mạ, Chê Mạ.

Nhóm địa phương: Mạ Ngăn, Mạ Xốp, Mạ Tô, Mạ Krung.

Dân số: 41.405 người (theo kết quả điều tra dân số năm 2009 của Tổng cục thống kê)

Lịch sử: Người Mạ là cư dân sinh tụ lâu đời ở Tây Nguyên.

Ngôn ngữ: Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Môn - Khơ Me (ngữ hệ Nam Á).

Dân tộc Mạ (Sầm Thị Phong)

Tổng số dân: 33.338 (ước 1999)

Khu vực có số dân đáng kể: Việt Nam

Ngôn ngữ: Mạ, Việt, khác

Tôn giáo: Phật giáo thượng tọa bộ

Dân tộc Mạ (có tên gọi khác Châu Mạ, Mạ Xốp, Mạ Tô, Mạ Krung, Mạ Ngắn) là một dân tộc trong số 54 dân tộc tại Việt Nam, cư trú chủ yếu tại nam Trung phần.

Độc đáo Lễ hội “Ăn trâu cúng thần được một ngàn gùi lúa” của người Mạ, Lâm Đồng

Lễ hội “Ăn trâu cúng thần được một ngàn gùi lúa” của người Mạ.

Lễ hội “Ăn trâu cúng thần được một ngàn gùi lúa” là một hoạt động văn hóa, tín ngưỡng quan trọng nhất đối với người Mạ, huyện Cát Tiên (Lâm Đồng) được tổ chức nhằm tạ ơn Yàng khi lúa đầy bồ sau mùa thu hoạch.

Theo già làng nơi đây kể lại: Xưa kia sau thu hoạch, khi được một ngàn gùi lúa thì lễ hội mới được tổ chức để tạ ơn Yàng đã mang tới mùa màng no ấm, cầu cho dân làng được no đủ ở các mùa sau, đây là ngày vui của cả buôn làng người Mạ. Trong đó nghi thức đâm trâu là một phần quan trọng, không thể thiếu trong lễ hội.