Dinh thự Vua Mèo Vương Chính Đức * Huỳnh Tâm & Trân Văn

Chuyện quốc hữu hóa Dinh "Vua Mèo" không chỉ đáng quan tâm vì lối hành xử xảo trá của hệ thống công quyền Việt Nam. Đó là con đường ngắn nhất để đẩy khu vực rừng núi phía Bắc – tiếp giáp với Trung Quốc đến chỗ bất ổn. Khó có thể tìm ra cách nào nối giáo cho giặc khéo hơn.

Một số lưu ý về phong tục tập quán của người dân tộc ở Sapa (Đàm Thị Lượng)

Đi một tour du lịch Sapa để tìm hiểu về phong tục tập quán của người dân tộc ở Sapa cũng khá thú vị. Theo tập tục, người Tày người Giáy ở Sapa thường lập bản ở dưới lòng thung bên bờ suối lớn có đồng ruộng bằng phẳng như bản Thanh phú, Nạm Sài, Bản Hồ, Tả Van, Lao Chải. Người Dao thích sống ven các cánh rừng nơi có nhiều cây thuốc quý như: Tả Phìn,

Tục đeo vòng vía của người H'Mông (Đặng Thị Loan)

Tục đeo vòng vía của người H'Mông.

Việc trẻ ốm yếu cúng giải hạn hoặc gửi cửa theo số của nó đều không được thì thầy cúng sẽ xem số và đeo vòng vía cho trẻ. Nghi lễ đeo vòng vía cho trẻ của người H'Mông hoa ở Cát Cát tương tự như nghi lễ đeo vòng vía cho trẻ của nhóm người Mông trắng ở Bảo Phố - Bắc Hà. Gia đình phải chuẩn bị 3 chiếc vòng cuốn bằng tre có đường kính 1,5m. Họ dựng ngoài cửa 1 vòng, giữa nhà 1 vòng và phần giáp bàn thờ 1 vòng. Họ dùng một tấm vải trắng dài 12m đặt lên trên vòng tre từ cửa chính vào tới bàn thờ.

Phong tục tang ma của người dân tộc H'Mông (Triệu Văn Thạch)

Phong tục tang ma của người H'Mông.

Cũng như nhiều đồng bào dân tộc vùng cao khác, người H'Mông ở Sa Pa vẫn còn lưu giữ nhiều phong tục tập quán truyền thống, trong đó tang ma là một nghi lễ thể hiện truyền thống, đạo lý uống nước nhớ nguồn, là sự tri ân giữa người sống với người đã mất.

Khi con người từ bỏ cõi trần gian để về với tổ tiên, người H'Mông gọi là "tùa" hay "ninh tùa" (người chết) là thuận theo quy luật của tự nhiên. Dựa trên đối tượng và nguyên nhân của người chết mà người H'Mông có những nghi lễ tổ chức tang ma khác nhau.

Nét văn hóa đặc sắc tại Ngày hội văn hóa dân tộc H'Mông ở Thái Nguyên (Thu Hằng)

Đồng bào dân tộc Mông nô nức đi hội.

Khi sương sớm vẫn còn chưa kịp tan trên mỗi hàng cây, ngọn cỏ, vậy mà trên mỗi ngả đường dẫn đến Nhà văn hóa xóm Trung Sơn, xã Quang Sơn, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên đã thấy rộn ràng tiếng cười nói, tiếng khèn của đồng bào dân tộc H'Mông gọi nhau đến với Ngày hội văn hóa của dân tộc mình. 

Người dân tộc H'Mông ở Hà Giang (Triệu Sính Lầy)

Hà Giang- một bức tranh đẹp nhiều màu sắc được dệt lên bởi nhiều dân tộc thiểu số, cùng  tìm hiểu một số nét đẹp các dân tộc thiểu số nơi đây.

Những ai có đến Hà Giang tìm hiểu người Dân tộc H'Mông còn có tên gọi khác gọi khác là Mẹo, Mèo, Miếu Hạ, Mán Trắng. Nhóm địa phương: H'Mông Trắng, H'Mông Hoa, H'Mông Ðỏ, H'Mông Ðen, H'Mông Xanh, Na Miẻo. Người H'Mông ở Hà Giang có gần 200.000 người, là dân tộc có số dân đông nhất chiếm trên 31% các dân tộc trong tỉnh, với 2 nhóm chính là H'Mông trắng

Lên non chơi tết độc lập dân tộc H'Mông Sơn La (Ngô Thìn)

Sơn La: Lên non chơi tết độc lập người Mông

Ngày Tết là dịp người H'Mông thể hiện sâu đậm nhất truyền thống đoàn kết, bản sắc văn hóa, đời sống tâm linh. Trong số các dân tộc anh em thì người H'Mông ở Mộc Châu (Sơn La), là dân tộc đón Tết độc lập to hơn cả. Trong ngày Tết thường diễn ra hàng loạt các hoạt động vui chơi, giải trí. Đây được xem là cái tết to thứ hai sau tết truyền thống của người H'Mông.

Dân tộc H'Mông ở Việt Nam: Nguồn gốc tộc người và dân số (By Văn Thoa)

Người H’mông là một trong những dân tộc thiểu số có dân số đông ở miền Bắc Việt Nam. Cùng với 53 dân tộc anh em, người H’mông luôn luôn là một phần của sự thống nhất khối đại đoàn kết dân tộc và góp phần làm phong phú cho nền văn hoá các dân tộc Việt Nam.

1. Quá trình di cư của người H’mông vào Việt NamNgười H’mông ở Việt Nam hiện nay đều có nguồn gốc từ phương Bắc. Theo các truyền thuyết của Trung Quốc thì người H’mông xuất hiện sớm nhất ở khu vực trung và hạ lưu sông Trường Giang.

Các lễ hội đặc sắc tại Điện Biên (Đặng Hải Quân)

Lễ Tủ Cải của dân tộc Dao Quần chẹt

Lễ Tủ Cải thường được tổ chức sau thu hoạch vụ mùa vào cuối năm cũ hay đầu năm mới là thời gian nông nhàn. Lễ không diễn ra theo thời gian nhất định mà phụ thuộc vào điều kiện của từng gia đình. Theo nghĩa Nôm Dao, Tủ là báo cáo, Cải là đặt tên, Tủ Cải tức là lễ báo cáo với các thần linh, tổ tiên về việc đặt tên thứ hai (tên âm) cho người con trai trong dòng tộc, bởi khi cúng lễ xưng tên với tổ tiên họ kiêng dùng tên thật.

Nét văn hóa của đồng bào dân tộc H'Mông ở tỉnh Điện Biên (Đỗ Quang Khải)

Với 1/3 dân số, đồng bào dân tộc H'Mông ở Điện Biên cư trú ở hầu hết các huyện, nhưng tập trung nhiều nhất là ở Tủa Chùa, Điện Biên, Điện Biên Đông, Mường Chà, Tuần Giáo,  Mường Nhé và Nậm Pồ. Dân tộc Mông được chia thành 5 ngành: H'Mông trắng (Môngz Đơư), H'Mông Hoa (Môngz Lênhs), H'Mông đỏ (Môngz Si), H'Mông Đen (Môngz Đuz), H'Mông Xanh (Môngz Dua). Đồng bào cư trú trên các triền núi cao, tạo thành các thôn bản, mỗi thôn, bản khoảng 30 đến 80 hộ gia đình, với có các dòng họ: Giàng,  Thào, Sùng, Vàng, Vừ, Mùa, Hờ, Li, Lầu, Hạng, Chang, Cứ ….

Lên Bản Cát Cát khám phá chốn bình yên của người H'Mông (Hoàng Thị Hải)

Vẻ đẹp bình dị của bản Cát Cát Sapa

Bản Cát Cát luôn là điểm đến được các du khách thăm quan lựa chọn khi đi du lịch Sapa, bởi tại đây họ được khám phá vẻ đẹp bình yên của làng bản cổ xưa đã được hình thành từ thời kháng chiến chống Pháp, được tìm hiểu về con người & cuộc sống của người dân H’Mông, mọi thứ sẽ đem lại cho bạn những cảm nhận sâu sắc về Cát Cát. Hãy cùng với Du Lịch Việt Nam chúng ta sẽ bước vào bản Cát Cát để tìm kiếm những điều thú vị ở đây nhé!

Nô nức lễ hội Say Sán của đồng bào H'Mông Lào Cai (Mai Thúy Tầm)

Khi tiếng khèn lễ kết thúc vang lên cũng là lúc tốp nam thanh, nữ tú kết thúc những vòng tròn đi quanh cây nêu, nhẹ nhàng đặt ô và các tư trang khác để bước vào phần hội. Như một kịch bản được sắp sẵn, trên bãi đất cao và phẳng nhất thôn Dì Thàng, xã Thải Giàng Phố (huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai) từng tốp các thanh niên trong cụm xã chia theo nhóm sở thích để trổ tài, tham gia các trò chơi truyền thống như kéo co, bắn nỏ, đánh quay, đẩy gậy, múa sinh tiền, thi giã bánh giầy… Đây là lễ hội Say Sán truyền thống, mang nhiều nét văn hóa độc đáo của cộng đồng người Mông trên vùng cao Bắc Hà.

Thưởng thức canh gà đen của người H'Mông Lào Cai (Hoàng Thị Khuyên)

Mường Khương với các bản làng phong cảnh đẹp và hoang sơ. Đến với Mường Khương, khách không chỉ được đắm mình với không khí trong lành của miền núi mà còn được thưởng thức ẩm thực độc đáo nơi đây.

Nếu quý khách muốn được tham gia vào phiên chợ vùng cao, hãy đến với Mường Khương vào thứ 7 hoặc chủ nhật để được thưởng thức các món ăn của bà con dân tộc trong vùng như: Thắng cố ngựa, các nông sản khác như: Ngô, đậu, tương ớt... và nhớ đừng quên thưởng thức món canh gà đen.

Lên Mường Khương vui hội Gầu Tào người H'Mông, Lào Cai (Mai Thúy Hằng)

Đông vui hội Gầu Tào ở Pha Long (Lào Cai)

Hội Gầu Tào truyền thống của đồng bào dân tộc H'Mông khu vực phía đông huyện Mường Khương (Lào Cai) đã diễn ra tại thôn Lao Táo, xã Pha Long, trong khí thế ra quân sản xuất đầu năm, giành nhiều thắng lợi mới.

Lễ hội Gầu Tào là lễ hội chơi núi hay lễ hội cầu phúc truyền thống của người H'Mông ở Lào Cai và các tỉnh miền núi Tây Bắc, mở vào dịp đầu năm mới, sau Tết nguyên đán.

Tục đeo vòng vía của người H'Mông - Lào Cai (Hoàng Minh Thắng)

Việc trẻ ốm yếu cúng giải hạn hoặc gửi cửa theo số của nó đều không được thì thầy cúng sẽ xem số và đeo vòng vía cho trẻ. Nghi lễ đeo vòng vía cho trẻ của người H'Mông hoa ở Cát Cát tương tự như nghi lễ đeo vòng vía cho trẻ của nhóm người H'Mông trắng ở Bảo Phố - Bắc Hà. Nghi lễ và sự chuẩn bị diễn ra như sau:

Nhạc cụ của dân tộc H'Mông đu tại tỉnh Lào Cai (Đặng Ngọc Thanh)

Người H'Mông khi vui buồn đều dùng tiếng hát để biểu lộ cảm xúc với nhiều hình thức sinh hoạt ca hát. Các đôi trai gái thường tìm hiểu nhau qua hình thức hát đối đáp. Trong đám cưới có điệu hát làm mối do ông mối hát với nhiều lời ca phù hợp tùy theo từng tình huống khác nhau như: hát khi ông mối đến nhà gái, hát chúc mừng tổ tiên, hát ca ngợi cô gái, hát lúc ăn cơm…

Chiếc lù cở trong cuộc sống của người H'Mông, Lào Cai (Triệu Ngọc Hương)

Nhắc đến lù cở (còn gọi là gùi - thồ hoặc địu) là nói đến một trong những vật dụng phổ biến nhất trong đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số nói chung và người Mông ở vùng cao Lào Cai nói riêng.

Đối với họ, lù cở không chỉ là đồ đựng thuần túy mà còn là vật trang trí, thể hiện óc thẩm mỹ và bàn tay khéo léo, tài hoa của đàn ông người H'Mông đã biến những sợi tre, nứa thành những chiếc lù cở tinh xảo…

Chợ phiên Bắc Hà - Lào Cai (Nông Minh Biện)

Chợ phiên Bắc Hà thuộc hàng lớn nhất Tây Bắc, đã níu giữ bước chân bao du khách khi có dịp lên với mảnh đất vùng cao này. Chủ nhật hàng tuần, ngày họp chợ phiên Bắc Hà nhộn nhịp đông vui và đầy màu sắc. Theo quan niệm của người dân bản địa, đi chợ cũng đồng nghĩa với đi chơi hội. Bởi, phiên chợ Bắc Hà (Lào Cai) không chỉ đơn thuần là nơi mua, bán trao đổi hàng hóa, mà còn mang yếu tố văn hóa tinh thần, là nơi gặp gỡ, giao lưu, tâm tình.

Đi Sapa đón Tết cổ truyền của người H'Mông (Triệu Minh Bắc)

Trẻ em H'Mông hào hứng đón Tết cổ truyền

Khám phá Tết cổ truyền đặc sắc của người H'Mông

Tết người H'Mông không giống Tết Nguyên Đán, tuy ngày nay đã có những thay đổi nhưng vẫn không thể thiếu các phong tục mang đậm truyền thống người H'Mông. Người H'Mông không định ra một ngày cụ thể để đón Tết mà ăn theo mùa vụ. Theo phong tục thì Tết cổ truyền người H'Mông thường diễn ra trước Tết Nguyên Đán 1 tháng, đây cũng là thời điểm thu hoạch mùa màng. Ngày Tết như là ngày để mọi người trong bản nghỉ ngơi sau một năm lao động vất vả, là dịp để con cháu thể hiện lòng tôn kính biết ơn với ông bà tổ tiên, và cầu mong cho một năm mới tốt đẹp.

5 làng nghề truyền thống ở Hà Giang (Vàng A Páo)

Nghề làm khèn

Tiếng khèn từ đã lâu đã làm nên nét văn hóa độc đáo cho các dân tộc vùng cao nói chung và cao nguyên đá Hà Giang nói riêng. Do đó, đến thăm làng làm khèn truyền thống ở các xã Hố Quáng Phìn, Sủng Trái và Vần Chải, huyện Đồng Văn là trải nghiệm không thể cho qua với nhiều du khách.