Hiển thị các bài đăng có nhãn ₪ Dân tộc Kháng. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn ₪ Dân tộc Kháng. Hiển thị tất cả bài đăng

Lễ hội Xen Pang Ả dân tộc Kháng, Sơn La ( Hoàng minh Thắng)

Sơn La: Lễ hội Xen Pang Ả dân tộc Kháng

Dân tộc Kháng là một trong những dân tộc thiểu số cư trú lâu đời ở miền Tây Bắc Việt Nam. Đến nay, đồng bào Kháng vẫn còn duy trì được một số lễ nghi nông nghiệp như lễ Xíp Xí, lễ mừng cơm mới. Tuy nhiên tiêu biểu nhất vẫn là Lễ hội Xen Pang ả, do Pa ả (thầy cúng) tổ chức.

Lễ cúng thần thổ địa của người Kháng (Đỗ Đôn Chử)

Nghi lễ cúng thổ địa

Hằng năm, cứ vào ngày 3/3 và 6/6 âm lịch, cộng đồng dân tộc Kháng (mường Khoa, huyện Than Uyên, Lai Châu) lại nô nức tổ chức nghi lễ cúng thổ địa, cầu mong những điều tốt đẹp cho dân bản.
Nghi lễ cúng thần thổ địa tiếng dân tộc Kháng có tên là Mừ té mà ngặt tia. Theo quan niệm của đồng bào, trong năm, nhất định phải tổ chức nghi lễ trên hai lần, nếu vì lý do nào đó không thực hiện được thì năm đó, cuộc sống dân làng sẽ khó khăn, mùa màng thất bát, con người đau ốm, lợn, gà khó nuôi…

Tục bói chén đặt tên cho trẻ của người Kháng ở Lai Châu (Nông ích Lập)

Đặt tên là nghi lễ bắt buộc và phổ biến của nhiều dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc nhằm chọn và đặt tên cho đứa trẻ khi mới ra đời. Người Kháng ở Lai Châu có phong tục rất độc đáo đó là “bói chén” để đặt tên cho con em mình.
Cũng như việc tổ chức bất kỳ một nghi lễ khác, việc chuẩn bị cũng như trình tự làm lễ đặt tên của dân tộc Kháng được thực hiện một cách trang nghiêm, thành kính và trước sự tham gia, chứng kiến của các thành viên trong gia đình dòng họ và đông đảo cộng đồng dân bản. Ngay khi gia đình có đứa trẻ chào đời, các thành viên trong gia đình người Kháng đã lo cho chuẩn bị cho nghi lễ này. Trong đó, người ông và bố đứa trẻ có vai trò chủ trì.

Lễ hội Xen Pang Ả của dân tộc Kháng ở vùng Tây Bắc (Đinh Thý Hường)

Dân tộc Kháng là một trong những dân tộc thiểu số cư trú lâu đời ở miền Tây Bắc Việt Nam. Kinh tế chính của đồng bào là nương rẫy, trồng lúa kết hợp với ngô khoai. Ở một số vùng sống ven sông, đồng bào rất giỏi làm thuyền độc mộc.
Xen Pang Ả là ngày hội lớn, vô cùng ý nghĩa đối với đồng bào dân tộc Kháng - một trong những dân tộc ít người cư trú lâu đời ở miền núi Tây Bắc. Lễ hội Xen Pang Ả là dịp để mọi người tạ ơn tổ tiên và các thế lực siêu nhiên đã giúp đỡ cho họ có sức khoẻ, bản mường yên bình, no ấm. Đây cũng là dịp để cộng đồng người Kháng vui chơi sau những tháng ngày lao động vất vả. Đặc biệt lễ hội còn là dịp để thanh niên trai gái trong bản tìm hiểu hẹn hò, nên duyên vợ - chồng.

Phong tục hôn nhân của dân tộc Kháng (Nông Gia Khánh)

Các nghi thức hôn nhân của dân tộc Kháng chịu ảnh hưởng cơ bản từ phong tục cưới hỏi của dân tộc Thái, trong đó có một nghi lễ đặc biệt giống với tập quán của dân tộc Thái. Đó là nghi lễ đi ở rể.
Nghi lễ hôn nhân ở dân tộc Kháng trải qua 5 bước: dạm ngõ, ăn hỏi, cưới, lễ về nhà chồng, lại mặt.
Dân tộc Kháng có phong tục tìm người mai mối cho đôi trẻ. Người được chọn làm mối có thể là nam hoặc nữ, phải là người có gia đình hòa thuận, hạnh phúc, đông con, vợ chồng biết làm ăn. Vì theo quan niệm của họ, người làm mối sẽ mang lại may mắn, cuộc sống đầy đủ, đông con nhiều cháu cho cặp vợ chồng tương lai.

“Cà tảm mạn” của dân tộc Kháng là gì? (Vi Gia Lễ)

Người Kháng cho rằng, con người có 2 phần, phần hồn và phần xác luôn luôn gắn kết, giao hòa không thể tách rời. Khi người ốm, phần hồn rời khỏi xác và lưu lạc nơi rừng thiêng, nước độc, bị các thần cây, thần núi giữ lại.
Muốn chữa khỏi bệnh chỉ có cánh làm lễ gọi hồn lưu lạc hay còn gọi là (lễ hội cà tảm mạn).
Với quan niệm đó, từ lâu “Cà tảm mạn” trở thành một loại hình lễ hội tín ngưỡng dân gian không thể thiếu trong đời sống tâm linh của dân tộc Kháng.

Sự tích lễ hội Pang Phoóng dân tộc Kháng ở xã Phình Sáng, huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên (Nông gia Cát)

Sự tích lễ hội Pang Phoóng dân tộc Kháng ở xã Phình Sáng, huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên  (Nông gia Cát)
Người Kháng là dân tộc thiểu số cư trú ở các tỉnh Sơn La, Lai Châu và Điện Biên. Tại tỉnh Điện Biên, dân tộc Kháng cư trú ở các huyện: Mường Chà, Tuần Giáo, Mường Nhé với dân số khoảng hơn 4000 người. Là dân tộc mang trong mình biết bao truyền thuyết,giai thoại huyền bí, việc nghiên cứu, tìm hiểu tộc người Kháng sẽ góp phần khơi mở thêm nét đẹp truyền thống dân tộc Kháng, qua đó bảo tồn và phát huy những giá trị Di sản văn hóa dân tộc.

Lễ chung chăn chiếu trong đám cưới dân tộc Kháng (Ngọc Châu)

Điều đặc biệt là nghi lễ do mẹ của cô dâu chú rể và đại diện hai gia đình tổ chức mà không có sự tham gia của cô dâu chú rể.Sau khi lễ rượu xin hồn xin vía kết thúc, trong khi mọi người còn đang cùng giúp cô dâu chú rể mang những quà mừng của hai họ đi cất và thay những chum rượu cần mới thì lễ chung chăn chung chiếu “hạ khửn khươi” được bắt đầu.
Đây là nghi lễ khi tổ chức bắt buộc phải kín đáo, chỉ những người có liên quan trực tiếp mới được tham dự, ngoài hai bà mẹ, còn có hai người đại diện cho hai gia đình. Ngay khi lễ rượu xin hồn vía vừa kết thúc, hai bà mẹ của cô dâu và chú rể ra hiệu cho nhau và cùng lặng lẽ đi vào buồng dành riêng cho cô dâu chú rể. Hai bà mẹ lần lượt lấy lấy hai cái chăn “bút” chồng lên nhau và đặt lên trên cái đệm, rồi lại lấy hai cái gối “mon” đặt lên trên hai cái chăn.

Độc đáo lễ mừng cơm mới của dân tộc Kháng (Mạc Quang Khải)

Khi những bông lúa trữu bông được thu hoạch thì bà con dân tộc Kháng náo nhiệt chuẩn bị cho lễ mừng cơm mới. Lễ được tổ chức có quy mô nhỏ, trong phạm vi gia đình nhưng mang tính cộng đồng cao  vì các gia đình trong bản đều tổ chức và đều có sự tham gia của các gia đình còn lại.
Lễ hội Mừng Cơm Mới dân tộc Kháng bản Huổi Tao thường được tổ chức vào một ngày nhất định trong năm. Trước đây, do giống lúa cũ, thời gian sinh trưởng dài và do khí hậu nên lúa nương được trồng muộn khoảng tháng 5 – 6, thường gặt vào tháng 10 dương lịch nên Lễ hội Mừng Cơm Mới thường được tổ chức vào tháng 10.

Văn hóa dân tộc Dân tộc Kháng (Hoàng Thị Khuyên)

Độc đáo lễ Pang Phóong của người Kháng ở Điện Biên
16 Tháng Chín 2015
- Lễ Pang Phóong là dịp để đồng bào Kháng tự nhìn nhận lại hoạt động lao động, sản xuất trong một năm qua về những thuận lợi, khó khăn và bài học kinh nghiệm đuợc rút ra cho những năm tiếp theo. chi tiết.

Lễ hội Xen Pang Ả của dân tộc Kháng (Triẹu Minh Bắc)

Dân tộc Kháng là một trong những dân tộc thiểu số cư trú lâu đời ở miền Tây Bắc Việt Nam. Kinh tế chính của đồng bào là nương rẫy, trồng lúa kết hợp với ngô khoai. Đến nay, dân tộc này vẫn còn duy trì được một số nghi lễ truyền thống, như lễ Xíp Xí (rằm tháng 7), lễ mừng cơm mới... Tuy nhiên, tiêu biểu nhất vẫn là Lễ hội Xen Pang Ả, do Pa Ả (thầy cúng) tổ chức.

Tục Cưới Xin dân tộc Kháng (Nông Văn Săn)

Mùa cưới
Mùa cưới của dân tộc Kháng thường diễn ra từ tháng 10 năm trước đến tháng 2 âm lịch năm sau. Theo quan niệm của đồng bào thì đây là thời gian thuận lợi: thu hoạch mùa xong xuôi, no đủ, công việc nông nhàn.

Dân tộc Kháng (Lý Hải Ninh)

Dân tộc Kháng, tên tự gọi: Mơ Kháng, còn có các tên gọi khác là: Xá Khao, Xá Xúa, Xá Đôn, Xá Dâng, Xá Hộc, Xá Ái, Xá Bung, Quảng Lâm, Háng, Xá, Brển.
Nhóm địa phương: Kháng Dẩng, Kháng Hoặc, Kháng Dón, Kháng Súa, Ma Háng, Bư Háng, Ma Háng Bẻng, Bư Háng Cọi… ở Sơn La cư trú tại các huyện Mường La, Quỳnh Nhai, Thuận châu. Tiếng Kháng thuộc nhóm ngôn ngữ Môn – Khơ me, ngữ hệ Nam Á. Người Kháng chưa có chữ viết riêng.

Lễ hội “Cà tảm mạn” của dân tộc Kháng (Long Chính Đức)

Lễ hội “Cà tảm mạn” là lễ gọi hồn hay còn gọi là lễ dậy hồn. Đây là loại hình tín ngưỡng dân gian không thể thiếu trong đời sống tinh thần của dân tộc Kháng.
Họ cho rằng, con người có 2 phần, phần hồn và phần xác luôn luôn gắn kết, giao hòa không thể tách rời. Khi người ốm, phần hồn rời khỏi xác và lưu lạc nơi rừng thiêng, nước độc, bị các thần cây, thần núi giữ lại. Từ đó, người Kháng thường làm lễ gọi hồn lưu lạc về nhập vào xác thì người ốm sẽ khỏi bệnh.

Dân tộc Kháng (Mai Thị Hằng)

Tên gọi khác: Háng, Xá, Brển.
Tên tự gọi: Mơ Kháng.
Nhóm địa phương: Kháng Dẩng, Kháng Hoặc, Kháng Dón, Kháng Súa, Ma Háng, Bư Háng, Ma Háng Bẻng, Bư Háng Cọi...
Dân số: 3.921 người.
Ngôn ngữ: Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Môn - Khơ Me (ngữ hệ Nam Á). Họ nói thạo tiếng Thái.
Cư trú: Sơn La và Lai Châu.
Lịch sử: Người Kháng là một trong số các dân tộc cư trú lâu đời nhất ở miền Tây Bắc nước ta.

Dân tộc Kháng (Long Văn Bình)

Long  Văn Bình: trích Bách khoa toàn thư
Tổng số dân: 11.272
Khu vực có số dân đáng kể: Việt Nam (10.272) Sơn La, Lai Châu. Lào (1.000): Huaphan, bắc Xiêng Khoảng.
Ngôn ngữ: Kháng, Việt, khác
Tôn giáo: Vật linh

Độc đáo lễ Pang Phóong của người Kháng ở Điện Biên

Thầy cúng làm lễ trong lễ Pang Phóong.

Lễ Pang Phóong là dịp để đồng bào Kháng tự nhìn nhận lại hoạt động lao động, sản xuất trong một năm qua về những thuận lợi, khó khăn và bài học kinh nghiệm đuợc rút ra cho những năm tiếp theo. Theo truyền thuyết, lễ hội Pang Phoóng của dân tộc Kháng dòng họ Lò, ngành Lò Khun ở Điện Biên bắt nguồn từ một sự tích. Đó là câu chuyện tình dang dở đầy lãng mạn giữa chàng trai con Tạo bản và nàng vượn hóa thân thành thiếu phụ. Câu chuyện được lưu truyền từ xa xưa nhằm tôn vinh gốc linh, hướng con người luôn nhớ về cội nguồn.