Lễ Cấp Sắc của dân
tộc Dao Thanh Phán được xem là nghi lễ quan trọng nhất trong đời người đàn ông. Một văn hóa đa sắc của vùng cao tỉnh Quảng Ninh.
Trong cộng đồng người Dao Thanh Phán, Lễ cấp sắc (hay còn gọi là lễ bàn cổ) có vai trò đặc biệt quan trọng
và được coi là người đàn ông.
Theo quan niệm truyền thống,
đàn ông Dao Thanh Phán nếu chưa làm Lễ cấp sắc, thì dù đã lập gia đình, có con cháu, thậm chí lên chức ông nội, ông ngoại vẫn chưa được công nhận là người trưởng thành.
Chỉ khi trải qua nghi
lễ này, người đàn ông mới chính thức được thừa nhận là con cháu Bàn Vương - Thủy tổ của dân tộc Dao, được thần linh và tổ tiên chứng giám, bảo hộ.
Con trai trong dòng họ đến tuổi trưởng thành được làm Lễ cấp sắc luôn là
mong mỏi lớn của cả gia đình. Lễ thường chuẩn bị chu đáo và được tổ chức tại nhà tổ. Đây cũng là nơi
diễn ra những sinh hoạt tín ngưỡng quan trọng như Tết làng, Tết sớm hay tang lễ...
Thầy thổi sừng trâu báo Ngọc hoàng đã sình
hương, tẩy uế.
Ngày hành lễ được các thầy cúng lựa chọn cẩn trọng, phù hợp với tuổi của người thụ lễ, thường vào dịp cuối năm hoặc đầu
Xuân. Gia đình phải chuẩn bị
đầy đủ lễ vật như lợn, gà, rượu và nhiều đồ cúng khác... để dâng lên tổ tiên, thần linh và tiếp đãi bà con trong
thôn làng.
Ngày xưa lễ Cấp Sắc của người Dao Thanh Phán được tổ chức suốt 3
ngày 3 đêm, với nhiều nghi thức
phức tạp. Ngày nay, để phù hợp với điều kiện
sinh hoạt hiện đại, lễ được rút gọn trong gần 2 ngày nhưng vẫn giữ đầy đủ trình tự và yếu tố tâm linh.
Thông thường, mỗi lễ cấp sắc
sẽ mời 7 thầy cúng, trong thời gian hành lễ, phụ nữ không được ra vào khu vực cúng. Người thụ lễ và các thành viên
gia đình phải tuân thủ nhiều kiêng kỵ như không sát sinh, ăn
chay nhiều ngày trước lễ, hạn chế giao tiếp, đặc biệt là với phụ nữ... Nếu
người thụ lễ đã lập gia đình, các thầy sẽ tiến hành nghi thức kết hôn tâm linh để thần linh
và tổ tiên chứng giám mối quan hệ vợ chồng.
Nghi thức quan trọng nhất
là việc cấp pháp danh cho người thụ lễ,
sau đó truyền dạy các điệu múa dâng lễ, răn dạy đạo lý làm người, sống thiện, hiếu
thảo với cha mẹ và có trách nhiệm với cộng đồng.
Không chỉ mang giá trị tín ngưỡng, lễ Cấp Sắc của người Dao Thanh Phán còn chứa đựng những thông điệp sâu sắc về đạo đức, tình nghĩa vợ chồng, sự gắn kết
dòng tộc. Trong đời sống
hiện đại, nghi lễ này vẫn được người Dao Thanh Phán gìn giữ như một biểu tượng văn hóa, kết nối các thế hệ và khẳng định bản sắc dân tộc.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét